در حال بارگذاری

قراردادهای اختیار معامله

یکشنبه 28 آذر 1395 آموزش ابزارهای نوین 2875 بازدید
  

 
 
   
  1. قرارداد اختیار معامله چیست؟
اوراق بهاداری است که به موجب آن فروشنده متعهد می‌شود در صورت درخواست خریدار، تعداد مشخصی از دارایی موضوع قرارداد را به قیمت اعمال معامله کند. خریدار اوراق می‌تواند در زمان یا زمان‌های معینی در آینده طبق مشخصات قرارداد، قرارداد را اعمال کند. فروشندۀ اوراق اختیار معامله در قبال این تعهد، مبلغ معینی از خریدار اوراق دریافت می‌کند. برای جلوگیری از امتناع فروشنده اوراق از انجام قرارداد، فروشنده ضمن قرارداد متعهد می‌شود مبلغی را به عنوان وجه تضمین نزد کارگزار بورس یا اتاق پایاپای قرار دهد و متناسب با تغییرات قیمت اوراق اختیار معامله، آن را تعدیل کند. هر یک از خریدار و فروشنده می‌توانند در مقابل مبلغی معین، اختیار یا تعهد خود را به شخص ثالثی واگذار کنند که وی جایگزین آنها خواهد بود. اوراق اختیار معامله می‌تواند به صورت اختیار فروش یا خرید باشد؛
 

                                                                                                                
                                 
       
       
 
  1. قرارداد اختیار معامله چه تفاوت و تشابهی با قرارداد آتی دارد؟
قراردادهاي آتي و اختيار معاملات، با توجه به اينكه هر دو نوعي اهرم براي سفته­ بازان ايجاد مي­كنند، ابزارهاي مشــابهي به شمار مي­روند. تفاوت مهمي كه بين اين دو ابزار وجود دارد، اين اســت كه در قراردادهاي آتي زيان بالقوه ســفته­ باز در مقايســه با سود احتمالي آن بیشتر اســت. اما در اختيار معامله بدون توجه به اينكه ميزان كاهش قيمت دارايي پايه چقدر اســت، ضرر خریدار به طور ثابت و برابر با مبلغ پرداختی براي خريد اختيار می­باشد. ثانیاً در قرارداد آتی طرفین متعهد به اجرای قرارداد هستند اما در قرارداد اختیار معامله، یک طرف متعهد و طرف دیگر دارای اختیار جهت اجرای قرارداد می­باشد.
 
 
  1. مزایای قراردادهای اختیار معامله چیست؟
1.  اهرم مالی
قراردادهای اختيار معامله‌ اين فرصت را براي سرمايه‌گذاران فراهم مي‌كنند كه يك وضعيت را با نقدینگی كمتري مديريت كنند به عبارت دیگر این ویژگی باعث می شود سود یا زیان  معاملات در یک دوره زمانی نسبت  به آورده مشتری - قیمت اختیار پرداخت شده توسط خریدار(دریافت شده توسط فروشنده) - چند برابر باشد.
برای روشن شدن موضوع مثالی را مطرح می کنیم:
فرض کنید سرمایه­گذار با پرداخت 5،000 ریال اختیار خرید، 10،000 سهم شرکت ایران­خودرو با قیمت توافقی3،300 ریال با سررسید شش ماهه خریداری می­کند. با رشد گروه خودرویی فرض کنید قیمت هر سهم ایران­ خودرو در سررسید به 4،000 ریال رسیده­است. در این صورت خریدار اختیار با اعمال اختیار خود مبلغ 7000000= (10،000* (3300-4،000) ریال سود در مقابل پرداخت5،000 ریال دریافت می­کند و فروشنده اختیار با دریافت مبلغ 5،000 ریال متحمل زیان  000،000، 7 ریالی می­شود.
2کاهش ریسک
 با خريد قرارداد اختيار معامله يك دارايي پايه به جاي خود دارايي پايه، ريسك بالقوه سرمايه‌گذاري كاهش مي‌يابد و زيان معامله محدود به هزينه‌اي است كه براي خريد اختيار معامله پرداخت مي‌شود. در واقع از قراردادهای اختيار معامله‌ به عنوان ابزاری برای پوشش ریسک استفاده می‌شود که به سرمايه‌گذار اجازه مي‌دهد تا ریسک خود را در مقابل نوسانات نامطلوب قيمت پوشش دهد.
3کسب درآمد
سرمایه‌گذار می‌تواند با فروش قرارداد اختیار معامله سهام، درآمد خود از سهام را تنها به بازدهی سهام و سود تقسیمی محدود نکند. فروش اختیار معامله سهام متعلق به سرمایه‌گذار یا سهامی که قصد خرید آن را دارد، یکی از ساده‌ترین راهبرد­های معاملاتی است.
4. کسب سود از نوسان قیمت سهم
با استفاده از اختیار معامله، شخص می‌تواند بدون در اختیار داشتن سهم پایه، از نوسان قیمت آن منتفع شود.
5.استفاده از مزیت زمانی جهت تصمیمات آتی
 معامله قراردادهای اختیار معامله به سرمایه‌گذار امکان می‌دهد با پرداخت درصدی از قیمت سهم، جریان نقدی خرید یا فروش خود را ثابت کند و در زمان باقی‌مانده تا سررسید، تصمیم مناسب را اتخاذ نماید.
6. متنوع­ سازی سبد سرمایه گذاری
وجود اختیار معامله در سبد سرمایه‌ گذاری به عنوان یک دارایی مشتقه، امکان متنوع‌ سازی سبد را به سرمایه‌ گذار می‌دهد.
 
  1. منظور از موقعیت باز در یک قرارداد اختیار معامله چیست؟
خالص موقعیت‌های مشتری در هر نماد معاملاتی است که می‌تواند خرید یا فروش باشد. موقعیت باز خرید، نشان‌دهندۀ تداوم امکان استفاده از اختیار موضوع قرارداد اختیار معامله و موقعیت باز فروش، نشان‌ دهندۀ تداوم تعهد موضوع قرارداد اختیار معامله است؛
  1. انواع اختیار معامله از لحاظ حق اختیار کدام هستند؟
به طوركلي دو نوع قرارداد اختيار معامله وجود دارد:
  1.  قرارداد اختيار خريد، این قرارداد به دارندة آن، اين حق را مي­دهد تا دارايي را در تاريخ معيني و با قيمت مشخصي خریداری نماید.
  2.  قرارداد اختيار فروش، این قرارداد به دارندة آن، حق فروش يك دارايي در تاريخ معين و با قيمت مشخص را می­دهد.
  1. انواع قرارداد اختیار معامله از نظر وضعیت سود یا زیان کدامند؟
  1. قرارداد اختیار معاملۀ بی‌تفاوت: قرارداد اختیار معامله‌ای است که قیمت اعمال آن با قیمت پایانی سهم پایه در بازار نقدی برابر است؛
  2. قرارداد اختیار معاملۀ در زیان: در مورد قرارداد اختیار معاملۀ فروش، به هر قرارداد اختیار معاملۀ که قیمت اعمال آن از قیمت پایانی سهم پایه در بازار نقدی کمتر است و در مورد قرارداد اختیار معاملۀ خرید، به هر قرارداد اختیار معامله که قیمت اعمال آن از قیمت پایانی سهم پایه در بازار نقدی بیشتر است، گفته می‌شود؛
  3. قرارداد اختیار معاملۀ در سود: در مورد قرارداد اختیار معاملۀ فروش، به هر قرارداد اختیار معاملۀ که قیمت اعمال آن از قیمت پایانی سهم پایه در بازار نقدی بیشتر است و در مورد قرارداد اختیار معاملۀ خرید، به هر قرارداد اختیار معاملۀ که قیمت اعمال آن از قیمت پایانی سهم پایه در بازار نقدی کمتر است، گفته می‌شود؛
 
  
  1. منظور از ارزش ذاتی و زمانی قرارداد اختیار معامله چیست؟
 ارزش ذاتی به مقداری که با آن قیمت­ آتی توافق شده اختيار خريد در سود است، گفته مي‌شود. در حقیقت ارزش ذاتی بخشی از قیمت اختيار خريد است که با گذشت زمان بی­ارزش نمي‌شود.
اختيار خريدهای در زیان به علت اینکه ارزش واقعی ندارند، ارزش ذاتی برایشان تعریف نمي‌شود. ارزش ذاتی وابسته به زمان باقی مانده تا سررسید نمي‌باشد و حداقل ارزش اختيار خريد است.
ارزش زمانی یک اختیار، ارزشی است که اختیار بابت زمان باقی مانده تا سررسید دارد. قیمت اوراق اختیار معامله معمولاً از ارزش ذاتی فراتر می­رود. این بخش مازاد بیانگر ارزش زمانی است. واضح است که زمان دارای ارزش زمانی مثبت است. هر چه زمان انقضای اوراق اختیار معامله طولانی ­تر باشد، شانس اینکه قیمت آن اوراق اختیار معامله افزایش یابد نیز بیشتر است. با این حال، هر چه به زمان انقضای اوراق اختیار معامله نزدیک می شویم، ارزش زمانی اوراق اختیار معامله به صفر کاهش می­یابد.
 معادله زیر برای محاسبه ارزش ذاتی و زمانی اختيار خريد مورد استفاده قرار مي‌گیرد:
ارزش زمانی اختيار خريد - مبلغ اختيار خريد = ارزش ذاتی
 
  1. نمودار بازدهی قراردادهای اختیار معامله به چه شکل می باشد؟
  1. منظور از راهبرد در قرارداد اختیار معامله چیست؟
راهبرد عبارت است از خرید یا فروش هم­زمان چند اختیار معامله با هم یا به همراه سهم پایه موضوع قرارداد جهت پوشش ریسک، سود­آوری بیشتر  و یا متنوع کردن سبد سرمایه ­گذاری.
مثال: راهبرد متقارن استرادل
از انواع مختلف راهبردها در معاملات اختیار معامله، می­توان به راهبردهای ترکیبی متقارن اشاره کرد که شــامل تركيب­هاي مختلــف هر دو قرارداد اختيار خريــد و قرارداد اختيار فروش صادره بر يك ســهام خاص اســت. از متداول­تريــن راهبردهاي تركيبي متقارن، راهبرد «اســترادل» اســت. اين راهبرد، بر دو نوع است: «استرادل خرید» و «استرادل فروش». استرادل خرید، خريد قــرارداد اختيــار خريد و قرارداد اختيــار فروش يك دارايي را با قيمــت توافقي و تاريخ انقضای يكسان را در بر مي­گيرد. به طور کلی راهبرد استرادل، طبیعی­ ترین و مناسب­ترین راهبرد به هنگام پیش­بینی نوسان شدید در قیمت­ها می­باشد.
الگوي سود راهبرد استرادل خرید در نمودار زیر نشان داده شده ­است. اســترادل فروش، عكس موقعيت نمودار زیر مي­باشــد. قيمت توافقي را با K  نشان مي­دهيم.

اگر قيمت دارايي در تاريخ انقضا، به قيمت توافقي قراردادها نزديك باشــد، راهبرد متقارن به زيان منجر مي­شود. اگر قيمت دارايي، نوسان شديدي در اطراف قيمت توافقي (كاهش يا افزايش) داشته باشــد، سرمايه­ گذار سود قابل­ت وجهي به­دست مي­آورد. بازدهي راهبرد استرادل در جدول زیر محاسبه شده است:


 
راهبرد استرادل زماني مناسب است كه سرمايه­گذار انتظار دارد قيمت دارايي نوسان زيادي داشــته باشد، اما جهت نوسان (كاهش يا افزايش) را نمي­داند. سرمايه­ گذاري را در نظر بگيريد كه پيش­بيني مي­كند قيمت يك دارايي كه در حال حاضر ۶۹ ریال اســت، در ســه ماه بعد با نوســان زيادي مواجه خواهد شد. سرمايه­ گذار با خريد يك قرارداد اختيار خريد و يـك قـرارداد اختيـار فروش با قيمـت توافقـي ۷۰ ریال و با تاريـخ انقضـای سه ماه بعـد، از راهبرد استرادل استفاده مي­كند. فرض كنيد هزينه قرارداد اختيار خريد ۴ ریال و هزينه قرارداد اختيار فروش ۳ ریال باشد؛ بنابراين سرمايه­گذاري اوليه مورد نياز ۷ ریال اســت. اگر در تاريخ انقضا، قيمت دارايي در ۶۹ ریال ثابت مانده باشــد، هزينه اين راهبرد ۶ ریال اســت، چون قرارداد اختيار خريد بي­ارزش اســت ولي قرارداد اختيار فروش یک ریال ارزش دارد و اين یک ریال از هزينه اوليه كم مي­شــود. اگر قيمت دارايي به ۷۰ ریال افزايش يابد، زيان راهبرد ۷ ریال اســت. اين حداكثر زياني اســت كه متوجه سرمايه­گـذار اســـت. اگر قيمـت بـه ۹۰ ریال افزايـش يابـد، ســود سرمايه­گـذار ۱۳ ریال و اگر قيمـت بـه ۵۵ ریال كاهـش يابـد، ســـود او ۸ ریال اســـت.
راهبرد استرادل فروش، از طريق فــروش اختيار خريد و اختيار فروش با قيمت توافقي و تاريخ انقضای يكســان صورت مي­گیرد. البته اين راهبرد داراي ريســك بالايي مي­باشــد. چنانچه قيمت ســهام در تاريخ انقضا، نزديك قيمت توافقي باشد، منجر به سودآوري قابل توجهي   مي­گردد. ليكن چنانچه اين دو قيمت با هم تفاوت زيادي داشته باشند، مقدار زيان نامحدود خواهد بود.
  1. اختيار معامله سهام چیست؟
اين اختيار معامله‌، روي سهام بسته مي‌شود و به خريدار امكان خريد و يا فروش تعدادي معين سهم را در زمان معين و به قيمت مشخص مي‌دهد.
  1. قرارداد اختیار معامله اروپائی چیست؟
قرارداد اختیار معامله­ای است که فقط در تاریخ سررسید امکان اعمال آن توسط دارنده اختیار وجود دارد.
  1. قرارداد اختیار معامله آمریکایی چیست؟
قرارداد اختیار معامله­ای است که در هر روز از دوره معاملاتی تا تاریخ سررسید و در خود سررسید قابل اعمال است.
 
  1. منظور از موقعیت­های هم­جهت در یک قرارداد اختیار معامله چیست؟
موقعیت‌های باز فروش قرارداد اختیار معاملۀ خرید و موقعیت‌های باز خرید قرارداد اختیار معامله فروش یا موقعیت‌های باز خرید قرارداد اختیار معاملۀ خرید و موقعیت‌های باز فروش قرارداد اختیار معاملۀ فروش در قرارداد اختیار معامله است.
 
  1. منظور از گروه اختیار معامله و کلاس اختیار معامله چیست؟
  1. گروه اختیار معامله: همۀ قراردادهای اختیار معامله خرید و فروش مبتنی بر یک سهم پایه است؛
  2. کلاس اختیار معامله: مجموعۀ قراردادهای اختیار معاملۀ یک گروه اختیار معامله که از یک نوع (خرید یا فروش) هستند؛
 
  1. مشخصات یک قرارداد اختیار معامله کدامند؟
مشخصات قرارداد یک گروه اختیار معامله شامل موارد زیر است که توسط بورس قبل از انجام معامله منتشر می­شود:
1) سهم پایه؛ 11) واحد پولی قیمت؛
2) نماد معاملاتی متشکل از سهم پایه - ماه قرارداد - قیمت اعمال - نوع قرارداد اختیار معامله؛ 12) سقف موقعیت‌های باز و هم‌جهت؛
3) اندازۀ قرارداد؛ 13) خسارت‌ها؛
4) فاصلۀ قیمت اعمال؛ 14) سقف وثیقۀ قابل‌دریافت از مشتری؛
5) وجه تضمین شامل وجه تضمین اولیه، وجه تضمین لازم، حداقل وجه تضمین و وجه تضمین اضافی؛ 15) نحوۀ درج قرارداد اختیار معامله؛
6) سبک اعمال و زمان­بندی فرایند اعمال؛ 16) نحوۀ اعمال؛
7) روش تخصیص؛ 17) ساعات و روزهای معاملاتی؛
8) حداقل تغییر قیمت هر سفارش؛ 18) کارمزدها؛
9) ماه‌های قرارداد؛ 19) نوع تسویه پس از اعمال؛
10) دورۀ معاملاتی؛ 20) سقف سفارش؛
 
  1. سهم پایه: یکی از سهام پذیرفته شده در بورس تهران است.
  2. نماد معاملاتی: نماد قرارداد اختیار معامله سهام در بورس تهران به صورت زیر تعریف می­شود:
حرف "ض"+ حداکثر 4 حرف اول نماد سهم پایه در بازار نقد + عددی سه رقمی به عنوان شمارنده
به عنوان مثال نماد قرارداد اختیار معامله شرکت ایران خودرو به صورت: "  ض+خود+001 " تعریف می­شود.
  1. ماه قرارداد: یکی از ماه‌های شمسی است كه زمان سررسید قرارداد اختیار معامله در آن قرار دارد؛
  2. قیمت اعمال: قیمت توافقی خریدار و فروشنده در قرارداد اختیار معامله برای خرید یا فروش سهم پایه است.
  3. نحوۀ درج قرارداد اختیار معامله: تعداد قراردادهای اختیار معامله اولین روز معاملاتی یک زیرگروه هم‌ماه، نحوۀ تعیین قیمت‌های اعمال براساس فاصلۀ قیمت اعمال و شرایط درج قراردادهای اختیار معاملۀ جدید است که در مشخصات قرارداد اعلام می‌شود
  4. سبک اعمال و زمان­بندی فرایند اعمال: یکی از روش‌های مختلف اعمال است که تعیین‌کنندۀ مواعد زمانی مجاز اعمال می‌باشد و می­تواند بصورت امریکایی یا اروپایی تعریف شود؛
  5. فاصلۀ قیمت اعمال: فاصلۀ بین قیمت اعمال نمادهای معاملاتی یک زیرگروه هم‌ماه است که در مشخصات قرارداد تعیین می‌شود؛
  6. وجه تضمین: وجهی است كه برای جلوگیری از امتناع از انجام تعهدات قرارداد، در قالب شرط ضمن عقد، از دارندۀ موقعیت باز فروش دریافت می‌شود؛
  7. وجه تضمین اضافی: میزان افزایش در وجه تضمین لازم با هدف پوشش ریسک ناشی از تغییرات قیمت است که متناسب با موقعیت‌های باز و براساس ضوابط وجه تضمین تعیین می‌شود؛
  8. وجه تضمین اولیه: وجه تضمینی كه برای تضمین ایفای تعهدات در زمان اتخاذ موقعیت باز فروش، متناسب با موقعیت‌های باز (اعم از خرید و فروش) و براساس ضوابط وجه تضمین، از دارندۀ موقعیت باز فروش دریافت می‌شود؛
  9. وجه تضمین جبرانی: وجه تضمینی كه پس از دریافت اخطاریۀ افزایش وجه تضمین، باید نزد اتاق پایاپای تودیع شود؛
  10. وجه تضمین لازم: وجه تضمینی است که به طور روزانه متناسب با موقعیت‌های باز (اعم از خرید و فروش) و براساس ضوابط وجه تضمین، تعیین می‌شود. اگر وجه تضمین پرداخت شده از حداقل وجه تضمین کمتر باشد، باید تا وجه تضمین لازم افزایش یابد؛
  11. كارمزد معامله: كارمزدی كه در قبال انجام معاملة قرارداد اختیار معامله از مشتری اخذ می‌شود؛
  12. کارمزد اعمال: کارمزدی که از طرفین قرارداد اختیار معامله در صورت اعمال قرارداد اختیار معامله دریافت می‌شود؛
 

نکته: در دوره سه ماهه اول آغاز معاملات قراردادهای اختیار معامله، کارمزد این ارکان برابر صفر در نظر گرفته شده است.
 
  1. زمان سررسید: تاریخی است که پس از آن قرارداد اختیار معامله منقضی می‌شود؛
  2. دورۀ معاملاتی: فاصلۀ بین اولین روز معاملاتی و آخرین روز معاملاتی قرارداد اختیار معامله است؛
  3. خسارت: مبلغی است كه به عنوان وجه التزام بابت عدم ایفای تعهدات دارندگان موقعیت‌های باز متناسب با موقعیت‌های ایشان براساس شرایط مندرج در مشخصات قرارداد اخذ می‌شود؛
  4. سقف سفارش: حداكثر تعداد مجاز قرارداد اختیار معامله به ازای هر سفارش است؛
 
 
  1. نحوه ورود به یک قرارداد اختیار معامله چگونه است؟
نحوه ورود به یک قرارداد اختیار معامله بستگی به پیش­بینی سرمایه­گذار و هدف وی از اتخاذ موقعیت در بازار قرارداد اختیار معامله می­باشد. اگر مشتری سهم پایه قرارداد را در سبد  دارایی خود داشته باشد، در این صورت با اتخاذ موقعیت  خرید اختیار فروش می­تواند سهم خود را در مقابل نوسانات قیمتی پوشش دهد و اگر مشتری افزایش قیمت سهام را پیش­بینی کند می­تواند با خرید اختیار خرید و اعمال آن در سررسید به کسب سود بپردازد. همچنین با پیش­بینی کاهش قیمت سهم پایه در آینده می­تواند اقدام به فروش اختیار خرید نماید و با پیش­ بینی افزایش قیمت سهم پایه می­تواند نسبت به فروش اختیار فروش اقدام کند.
فرض کنید سرمایه گذار اختیار خرید  10,000سهم شرکت ایران خودرو را به قیمت توافقی 3,000ریال با سررسید شش ماه بعد خریداری می­کند و در ازای خرید این اختیار مبلغ 700ریال به فروشنده اختیار می­پردازد. اگر در سررسید قیمت هر سهم ایران خودرو کمتر یا مساوی با قیمت توافقی باشد عملاً خریدار اختیار خود را اجرا نمی­کند و خالص زیان خریدار مساوی با مبلغ پرداخت شده بابت خرید اختیار می باشد.
فرض کنید در سررسید قیمت هر سهم ایران خودرو 3,300ریال باشد در این سورت خالص سود خریدار اختیار (2،930،000 = 7000 - 3،000،000 = 10،000 * 300 = 3،000 - 3،300) ریال خواهد بود.
 
  1. نحوه خروج از بازار اختیار معامله چگونه است؟
خریدار یا دارنده اختیار می­تواند با فروش قرارداد خریداری شده و فروشنده قرارداد نیز با اتخاذ موقعیت معکوس (خرید همان قرارداد) در بازار طی دوره معاملاتی اقدام به خروج از بازار قرارداد اختیار معامله نمایند. همچنین با انقضا قرارداد اختیارمعامله در سررسید موقعیت باز مشتری  بسته می­شود.
  1. مشتری چگونه قرارداد اختیار خود را اعمال می­کند؟
مشتری با ارائه درخواست اعمال خود به کارگزار و اعلام نوع تسویه، آمادگی خود را جهت اعمال اختیار اعلام می­دارد. کارگزار نیز مراتب درخواست مشتری را به شرکت سپرده ­گذاری مرکزی جهت تسویه و پایاپای اعلام می­کند.
 
  1. منظور از اعلام نوع تسویه در قراداد اختیار چیست؟
فرآیندی که در آن، دارندگان موقعیت باز خرید نوع تسویه خود را صرفاً فیزیکی اعلام کرده یا موافقت خود را برای تسویه صرفاً نقدی، یا اول تسویه نقدی بعد فیزیکی اعلام می­کنند. همچنین دارندگان موقعیت باز فروش موافقت خود را برای اول تسویه نقدی بعد فیزیکی اعلام می­نمایند. در غیر اینصورت نوع تسویه این دسته از دارندگان موقعیت باز فروش بصورت صرفا فیزیکی خواهد بود.
اعلام نوع تسویه
دارنده موقعیت باز خرید دارنده موقعیت باز فروش
صرفا نقدی ----
اول نقدی بعد فیزیکی اول نقدی بعد فیزیکی
صرفاً فیزیکی صرفاً فیزیکی
 
 
لازم به ذکر است اعلام موافقت با تسویه نقدی به معنای اجرای نهایی این نوع تسویه نیست و اتاق پایاپای بسته به اعلام سایر مشتریان، نوع تسویه را تعیین کرده و به اطلاع مشتریان می­رساند.
 
  1. منظور از تخصیص در قراردادهای اختیار معامله چیست؟
فرایندی است که طی آن اتاق پایاپای، دارندگان موقعیت‌های باز را برای انجام تعهدات مربوط به قراردادهای اختیار معاملۀ اعمال‌ شده، تعیین می­کند.
در مرحله اول، دارندگان موقعیت بازخرید براساس نوع تسویه اعلامی خود به صورت زیر مرتب می­شوند:
  1. صرفا نقدی
  2.  اول نقدی بعد فیزیکی
  3. صرفا فیزیکی
 
سپس دارندگان موقعیت باز فروش براساس نوع تسویه اعلامی خود به صورت زیر مرتب می شوند:
  1. اول نقدی بعد فیزیکی
  2. صرفا فیزیکی
در مرحله دوم طرفین معامله متناسب با نوع تسویه مقابل یکدیگر قرار می­گیرند که شامل سه بخش است:
بخش اول: دارندگان موقعیت باز خریدی که نوع تسویه آنها بصورت نقدی است با گروه اول از دارندگان موقعیت باز فروش( نوع تسویه آنها اول نقدی بعد فیزیکی است) تسویه می­شوند. در صورت عدم وجود این گروه که به معنای آن است که تمامی فروشندگان نوع تسویه خود را صرفا فیزیکی اعلام کرده­اند، تسویه­ای انجام نمی­شود.
بخش دوم: دارندگان موقعیت باز خرید که نوع تسویه آنها بصورت اول نقدی بعد فیزیکی است با دارندگان موقعیت باز فروش باقیمانده از بخش اول که نوع تسویه آنها بصورت اول نقدی بعد فیزیکی است و همچنین سایر فروشندگان که نوع تسویه آنها بصورت صرفا فیزیکی است، تسویه می­شوند.
بخش سوم: در نهایت دارندگان موقعیت باز خریدی که نوع تسویه آنها بصورت صرفا فیزیکی است با دارندگان موقعیت باز فروش باقیمانده از بخش­های اول و دوم، تسویه می­شوند.
لازم به ذکر است که در زمان تخصیص، فرآیند تسویه تنها شامل مشخص شدن طرفین معامله است و تسویه نهایی صورت نمی­گیرد. بلکه تسویه نهایی (چه نقدی چه فیزیکی) در دوره تحویل که در مشخصات قرارداد است، انجام می­شود.
 همچنین نوع تسویه نهایی توسط اتاق پایاپای تعیین و به کارگزاران مربوطه اعلام می­شود.
در خصوص دارندگان موقعیت باز خریدی که نوع تسویه خود را اول نقدی بعد فیزیکی اعلام کرده­اند، ممکن است پس از فرآیند تخصیص و مشخص شدن طرفین معامله، امکان انجام تسویه نقدی برای آنها وجود نداشته باشد. چنانچه این گروه همچنان تمایل به تسویه فیزیکی داشته باشند، باید سهم پایه موضوع قرارداد را برای قراردادهای اختیار معامله فروش و  ارزش اعمال را برای قراردادهای اختیار معامله خرید، در حساب خود تامین کنند.
در نمودار زیر، فرآیند تخصیص بصورت خلاصه نمایش داده شده است.
­
 
  1. انواع روش­های تخصیص در تسویه قرارداد اختیار معامله کدامند؟
  1. روش تسهیم به نسبت: یکی از روش­های تخصیص است که براساس آن قراردادهای اختیار معامله اعمال شده به نسبت تعداد موقعیت‌های باز فروش، بین دارندگان آن تسهیم می‌گردد؛
  2. روش تصادفی: یکی از روش­های تخصیص است که براساس آن قراردادهای اختیار معامله اعمال شده بصورت تصادفی به دارندگان موقعیت باز فروش تخصیص می‌یابد؛
  3. روش ردگیری موقعیت: یکی از روش­های تخصیص است که براساس آن سابقۀ معاملاتی قرارداد اختیار معامله اعمال شده پیمایش شده و قرارداد اعمال شده به ناشر آن قرارداد تخصیص می‌یابد؛
  4. روش زمانی: یکی از روش­های تخصیص است که براساس آن قراردادهای اختیار معامله اعمال شده براساس اولویت زمانی به دارندگان موقعیت باز فروش تخصیص می‌یابد؛
 
  1. در تسویه قراردادهای اختیار معامله مشتریان چه وجوهی را پرداخت می­کنند؟
دارندگان موقعیت باز خرید اختیار خرید علاوه بر پرداخت قیمت اختیار و کارمزد معامله در طی دوره معاملاتی، در صورتی­که وارد مرحله اعمال شوند و بخواهند سهام پایه موضوع قرارداد را از فروشنده اختیار بخرند بایستی علاوه بر پرداخت کارمزد اعمال وجه آن را نیز تامین نمایند.
دارندگان موقعیت باز خرید اختیار فروش علاوه بر پرداخت قیمت اختیار و کارمزد معامله در طی دوره معاملاتی، در صورتی که وارد مرحله اعمال شوند و قصد فروش سهم پایه موضوع قراداد را به طرف مقابل داشته باشند، علاوه بر کارمزد اعمال بایستی مالیات متعلق به فروش سهم پایه را نیز پرداخت نمایند.
دارندگان موقعیت باز فروش اختیار خرید علاوه بر پرداخت وجه تضمین،کارمزد معامله و کارمزد اعمال، در صورتی که طرف مقابل قرارداد خود را اعمال نماید بایستی مالیات فروش سهم پایه به مشتری طرف مقابل را نیز پرداخت نماید.
دارندگان موقعیت باز فروش اختیار فروش علاوه بر پرداخت وجه تضمین، کارمزد معامله و کارمزد اعمال در صورتی که طرف مقابل قرارداد خود را اعمال نماید بایستی ارزش سهم پایه موضوع قرارداد را به مشتری طرف مقابل پرداخت نماید.
  1. اقدامات شرکتی چه تأثیری بر روی قراردادهای اختیار معامله دارد؟
توقف و بازگشایی نماد معاملاتی قراردادهای اختیار معاملة به‌طور همزمان با توقف و بازگشایی سهم پایه در بازار نقدی و به یک روش انجام می‌شود.
افزایش سرمایۀ ناشر سهم پایه منجر به تعدیل قیمت اعمال، اندازۀ قراردادهای اختیار معامله و سقف موقعیت‌های یک گروه اختیار معامله می‌شود. در این صورت، بورس پیش از بازگشایی نماد معاملاتی قراردادهای اختیار معامله، تغییرات لازم را به شرح زیر انجام می‌دهد:

 
 
 
*اگر اندازۀ قرارداد تعدیل‌شده شامل جزء اعشاری باشد، عدد حاصل به نزدیک‌ترین عدد صحیح گرد می‌شود.
تصویب تقسیم سود توسط مجمع ناشر سهم پایه منجر به تعدیل قیمت اعمال قراردادهای اختیار معامله یک گروه اختیار معامله می‌شود. در این صورت، بورس پیش از بازگشایی نماد معاملاتی قراردادهای اختیار معامله یک گروه اختیار معامله، تغییرات لازم را به شرح زیر انجام می‌دهد:
سود تقسیمی مصوب مجمع  -  قیمت اعمال  =  قیمت اعمال تعدیل شده
 
مثال: فرض کنید ناشر سهم پایه یک قراداد اختیار معامله، اقدام به افزایش سرمایه  200 درصدی از محل سود انباشته کرده­است. در این صورت پس از بازگشایی سهم پایه در بازار، قیمت اعمال و اندازه قرارداد به چه شکل تعدیل خواهد شد؟
قیمت اعمال پیش از افزایش سرمایه 1،500  ریال،
قیمت سهم پایه پیش از افزایش سرمایه 1،400 ریال
قیمت تئوریک سهم پایه پس از افزایش سرمایه 470 ریال
و اندازه قرارداد پیش از افزایش سرمایه 3000 سهم

 قیمت اعمال تعدیل شده / 1500 =470/1400

قیمت اعمال تعدیل شده = 504 ريال

انداره قرارداد تعدیل شده = (1500/504) * 3000 = 8929 سهم




 

تمایل دارید که در کارگزاری بانک سامان افتتاح حساب کنید ؟

روش حضوری :

مشتری حقیقی :

با در دست داشتن اصل کارت ملی و شناسنامه و مدرک تحصیلی ( فقط برای کسانی که در خواست استفاده از خدمات معاملات آنلاین دارند) به شعب کارگزاری بانک سامان در تهران، اصفهان، زنجان، مشهد و کیش مراجعه نمایید.

مشتری حقوقی :
نماینده شرکت با در دست داشتن برگه معرفی نامه روی سربرگ ،  درخواست کد سهامداری بر روی سربرگ خطاب به کارگزاری بانک سامان، اصل و کپی کارت ملی و شناسنامه اعضای هیات مدیره ، اساسنامه و آگهی تاسیس و تغییرات روزنامه رسمی به کارگزاری مراجعه نموده و پس از انجام مرحله احراز هویت اعضای هیات مدیره و صاحبان امضای مجاز نیبت به افتتاح حساب کاربری اقدام می شود.

 

آدرس دفتر پذیرش مرکزی جهت مراجعه حضوری : تهران، خیابان آفریقا، پایین تر از جهان کودک، نبش کوچه بیست و پنجم، ساختمان شماره ٢۹، طبقه همکف
 

سایر شعب کارگزاری بانک سامان در شهرستانها


روش غیر حضوری :

 اگر فرصت مراجعه حضوری را ندارید از خدمات #افتتاح_حساب_غير_حضوري ما استفاده کنید (فقط در تهران)

 

كافيست عدد88 را  به شماره پيامك ١٠٠٠٤٨٣١٢ پيامك نماييد .


كسب اطلاعات بيشتر  :

تماس با خط مستقيم  ٠٢١٨٨٧٩٥٣٥٨

با شما در تمايز پيشتازيم !





منتظر حضور شما در باشگاه مشتریان کارگزاری بانک سامان هستیم!

با تشکر


دستورالعمل معاملات قرارداد اختیار معامله سهام در بورس اوراق بهادار و فرابورس

دانلود فایل 364 کیلو بایت