در حال بارگذاری

ارکان اوراق بدهی

سه شنبه 25 اردیبهشت 1397 گزارش اوراق تامین مالی 567 بازدید
بانی
شخص باني نهادي است كه براي تامين مالي خود اوراق بهادار منتشر مي‌كند. شخص باني بايد شركت تجاري يا شخص عمومي دولتي باشد. اشخاص حقوق عمومي غيردولتي نيز در صورتي مي‌توانند اوراق بهادار منتشر كنند كه امكان انتشار اوراق توسط آن‌ها و صلاحيت مالي آن‌ها به تاييد سازمان بورس و اوراق بهادار رسيده باشد باني اوراق بهادار اسلامي به تناسب اينكه چه نوع اوراق بهاداري است نقش متمايز از ديگر اوراق بهادار دارد. باني در اوراق بهادار اجاره نقش مستاجر، در اوراق مضاربه نقش مضارب يا عامل، در اوراق مرابحه نقش خريدار اقساطي و در ساير اوراق به تناسب، نقش حقوقي مخصوص به آن اوراق را ايفا مي‌نمايد.

نهاد واسط
نهاد واسط طبق تعريف بند (د) ماده 1 قانون توسعه ابزارها و نهادهاي مالي جديد چنين تعريف شده است: «یکی از نهادهای مالی موضوع قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران است که می‌تواند با انجام معاملات موضوع عقود اسلامی نسبت به تأمین مالی از طریق انتشار اوراق بهادار اقدام نماید.». اين تعريف در بردارنده موضوع نهاد واسط است كه در اساسنامه اين نهاد بيان گرديده است. نهاد واسط به عنوان عامل انتشار انواع اوراق بهادار اسلامي يا همان صكوك تنها نهادي است كه مي‌تواند اوراق بهادار منتشر نمايد. شخص بانی که قصد دارد به منظور تامین مالی خویش اوراق بهادار منتشر نماید بايد تنها از طريق نهاد واسط به امر انتشار اوراق اقدام نماید. نهاد واسط بر اساس الگویی که به موجب مقررات تنظیم یافته است نقش وکالتی دو جانبه ایفا می نماید. از یک سو نسبت به برخی امور وکیل بانی است و در انجام پاره ای امور دیگر وکیل دارندگان اوراق است.

عامل فروش
عامل فروش در اوراق بهادار اسلامي شخص حقوقي است که نسبت به عرضۀ اوراق از طرف ناشر براي فروش اقدام مي‌نمايد. در واقع عامل فروش واسطه بين ناشر اوراق يعني نهاد واسط و خريداران اوراق يعني سرمايه‌گذاران است. دخالت عامل فروش در مرحله اوليه انتشار اوراق است و در تكميل فرآيند عرضه عمومي در بازار اولي اوراق نقش دارد.

عامل پرداخت
شركت سپرده‌گذاري اوراق بهادار و تسويه وجوه عامل پرداخت در اوراق بهادار اسلامي است. اين نهاد براي پرداخت سود و اصل اوراق بهادار قراردادي تحت عنوان «قرارداد عامليت فروش» با نهاد واسط منعقد مي‌كنند. عامل پرداخت، پرداخت‌هاي مرتبط با اوراق بهادار در سررسيدهاي معين به سرمايه‌گذاران يا دارندگان اوراق را بر عهده دارد.

متعهد پذیره نویس
پذیره‌نویسی، فرآیند خرید اوراق بهادار از ناشر و یا نماینده قانونی آن و تعهد پرداخت وجه كامل آن طبق قرارداد است.(بند 28 ماده يك قانون بازار اوراق بهادار) و تعهد پذيره نويسي تعهد شخص ثالث برای خرید اوراق بهاداری است كه ظرف ‌مهلت«پذیره‌نویسی» به ‌فروش نرسد. بر اساس اين تعريف مي‌توان گفت نهاد متعهد پذيره‌نويسي شخصي جدا از خريداران اوراق است و در صورتي كه اوراق مطابق پيش‌بيني‌هاي انجام شده به فروش نرسد، نهاد واسط موظف خواهد بود تا با انعقاد قرارداد با متعهد پذيره‌نويس مابقي اوراق را به او بفروشد و با استفاده از اين روش منابع لازم جهت خريد دارايي مورد نظر را فراهم آورد.

دارنده اوراق
دارنده اوراق در اوراق بهادار اسلامي تنها يك بهره‌گير صرف نيست بلكه با توجه به نوع اوراق بهادار در طرح تامين مالي كه براي باني صورت مي‌گيرد نقش مستقيم دارد. از این رو نقش دارنده اوراق با توجه به نوع اوراق بهادار متفاوت خواهد بود.

بازارگردان
بازارگردان، کارگزار معامله‌گر يا شرکت تامين سرمايه‌اي است که با اخذ مجوز لازم با تعهد به افزايش نقدشوندگي و تنظيم عرضه و تقاضاي اوراق و تحديد دامنه نوسان قيمت آن، به داد و ستد آن اوراق مي‌پردازد. بازارگردان اوراق اجاره توسط باني معرفي و در صورت كفايت سرمايه با تأييد سازمان انتخاب مي‌گردد.

ضامن
ضامن به عنوان عامل تضمین کننده سرمایه و سود دارندگان اوراق بهادار عمل نموده و مطابق مقررات وجودش الزامی است. رتبه بندی اعتباری عامل تعیین کننده وجود یا عدم وجود ضامن است. در صورتی که شرکتی رتبه اعتباری داشته باشد مطابق ماده 23 دستور العمل انتشار اوراق اجاره وجود ضامن الزامی نخواهد بود. رتبه بندی اعتباری وضعيت مالي و سرمايه‌اي باني را به لحاظ امکان ایفای تعهدات خویش معين مي‌نمايد و صلاحيت مالي او براي پرداخت سود و اصل اوراق را تضمين مي‌كند.
​شرایط ضامن و ضمانت در اوراق بهادار اسلامی 1- ضامن بايد مستقل از باني باشد 2- ضامن بايد ملائت لازم براي امر ضمانت را داشته باشد 3- ضامن در صورتي متعهد به پرداخت مبلغ مورد ضمانت است كه باني از پرداخت آن خودداري نمايد